Món quà cho tương lai

"Hãy dạy đứa trẻ đi con đường nó phải đi, để đến tuổi già, nó vẫn không lìa bỏ". (Châm ngôn 22,6)

Tôi nghiệm ra rằng việc chăm sóc bệnh nhân bị ung thư là một công việc đầy khó khăn. Nỗi khó khăn quen thuộc của riêng tôi trong việc làm mẹ của hai đứa con trong tuổi thanh xuân chắc hẳn là một trò tiêu khiển đáng yêu. Bất cứ khi nào bắt đầu nghĩ đến những gì liên quan đến bằng lái, giờ giới nghiêm, thứ hạng và áp lực địa vị xã hội đang áp đảo, tôi lại nhớ những gì Rebekah phải đối phó với lòng dũng cảm khiến tôi thấy những vấn đề của mình xem ra chẳng còn khó khăn chút nào!

Tôi nhớ đến ngày cô được nhận vào khu điều trị. Khi tôi duyệt lại những giấy tờ nhập viện, tôi ngạc nhiên đọc thấy cô mới 32 tuổi, được nhận vào điều trị bằng hóa chất để chữa bệnh ung thư vú đã được chẩn đoán hai tuần trước. Tôi bước vào và tự giới thiệu, còn Rebekah đôi mắt long lanh đầy tình yêu thương và lúc lắc mái tóc buộc đuôi ngựa, cô giới thiệu tôi với Warren - chồng cô - và hai con gái: Ruthie lên sáu và Hannah lên bốn. Molly, cô bé thứ ba lên hai tuổi đang nằm đu đưa trên hai chân bắt chéo của mẹ nó. Trong khi tôi điền đơn thì Rebekah mở chiếc va-li của cô, một cái khăn len quàng cổ của bà nội cô đan, một tấm áp phích vui nhộn của nhà thờ, một bức ảnh chân dung của gia đình và bên cạnh đó là cuốn Kinh Thánh cũ rách. Warren tập họp các cô con gái lại để chuẩn bị đi đón bà nội tại phi trường. Tôi giải thích với cô:

- Tôi cần chích cánh tay cô để vào hóa chất.

Giọng Rebekah run run và đôi mắt đẫm lệ:

- Tôi sẽ chịu đựng tất cả để được khoẻ lại cho chồng và các con tôi. Tôi có thể bị ói mửa, rụng tóc và mệt nhọc nhưng tuyệt đối không sợ chích!

- Vâng, cô có thể khóc nhưng đừng cử động.

Khi chiếc kim lướt nhẹ vào mạch máu, Rebekah lớn tiếng đọc:

- Chúa là mục tử tôi, tôi không thiếu thốn gì.

Khi việc truyền hoá chất đã hoàn thành tốt đẹp, Rebekah hỏi:

- Cô thích đoạn Kinh Thánh nào?

- Gioan 11,35, Chúa Giêsu khóc.



Cô trả lời với vẻ u sầu:

- Ôi! Đó là một đoạn buồn thảm...

- Đoạn Kinh Thánh đó đem lại cho tôi niềm an ủi vì biết rằng Chúa Giêsu buồn sầu khi thấy sự dữ xảy ra cho dân Ngài. Nó chứng tỏ cho tôi thấy Nhân Tính của Ngài là điều tôi cần biết khi chăm sóc người bệnh. Tôi biết Ngài có thể và sẽ chữa lành bệnh tật, nhưng để được trở lại mạnh khoẻ thì có thể gặp những phút giây buồn nản. Vì thế, tôi biết Ngài có mặt ở đó để nâng đỡ tôi trong những lúc ấy, để tôi có thể nâng đỡ các bệnh nhân.

Rebekah trả lời:

- Tôi phải chấp nhận những ý tưởng đó.

Mười tám tháng sau, Rebekah phải thường xuyên vào hoá chất và xạ trị. Một lần chiêu tia X quang vùng ngực cho thấy ung thư đã di căn không còn thuốc nào ngăn chặn được. Tôi có thể làm gì để nâng đỡ cô trong thử thách mới này? Tôi vào phòng Rebekah và thấy bừa bộn những giấy tờ, băng cassettes và một máy ghi âm. Cô bảo tôi:

- Chị Nan này, tôi đang ghi âm cho các con gái tôi để chúng biết tôi cảm thấy gì, nghĩ gì và khuyên chúng điều gì vào những dịp đặc biệt. Tôi không muốn chúng quên tôi. Chị có đề nghị nào khác không?

Tôi liếc nhìn bản liệt kê của cô: Ngày đầu tiên đến trường, bước vào tuổi mười sáu ngọt ngào, cuộc hẹn hò thứ nhất, nụ hôn đầu đời, ngày chịu phép Thêm sức... Cô để cho tôi nghe những cuộn băng đầy xúc động với những lời khuyên nhủ, khuyến khích và yêu thương của người mẹ. Mỗi khi ngày càng yếu hơn, cô đánh dấu vào những lời ghi chú của cô. Rebekah giải thích cho những cô con gái còn nhỏ rằng cô đang ghi lại những cuốn băng đặc biệt để bố chúng giữ lại dành cho chúng sau này. Cô nói cô sẽ trở về sống với Chúa và giúp Ngài chuẩn bị nơi ở cho chúng khi chúng về già. Tất cả chúng tôi biết giờ phút cuối cùng đang đến gần. Đang lúc ở nhà, tôi kinh ngạc nhận được cú điện thoại do cô y tá gọi đến. Cô ta bảo rằng Rebekah nài nỉ, van xin tôi đến đem theo một băng cassette còn mới. Điểm lại trong trí tất cả những cuộn băng đã ghi, tôi không đoán được còn chủ đề nào bị bỏ sót.

Bước vào phòng Rebekah, tôi thấy cô đang thở hổn hển trong tình trạng rất nguy ngập, cô cố gắng nói:

- Chị Nan, chị có đem theo băng cassette không?

Tôi trả lời:

- Cô hãy cố hít một hơi thật sâu. Dĩ nhiên là tôi đem theo.

Khi tôi chuẩn bị máy ghi âm, cô giải thích:

- Đây là cuốn băng quan trọng nhất của tôi:

Tôi để micro sát miệng và cô bắt đầu:

- Ruthie, Hannah và Molly, một ngày nào đó bố các con sẽ đưa về nhà một người mẹ mới. Má muốn các con làm cho người mẹ ấy cảm thấy mình rất đặc biệt. Các con sẽ làm cho má hãnh diện nếu các con ngoan ngoãn, kiên nhẫn và nâng đỡ người mẹ ấy khi vất vả chăm sóc cho từng đứa trong các con. Hãy giúp bà dọn bàn. Hãy vui vẻ đem đến cho bà những cây bồ công anh để cắm vào chiếc bình đặc biệt. Quan trọng nhất là các con hãy thường xuyên ôm hôn lấy người mẹ ấy. Má xin các con đừng đau buồn nhiều. "Chúa Giêsu đã khóc" Ngài biết các con buồn thế nào và Ngài biết các con sẽ lại được hạnh phúc thế nào. Má yêu các con lắm Hannah, Ruthie và Molly ơi! Hôn các con thật lâu, Người mẹ thứ nhất của các con.

Tôi tắt máy ghi âm. Rebekah lên tiếng:

- Cám ơn chị, bây giờ tôi có thể ngủ được rồi.

Tôi xếp lại cái gối dưới đầu cô và cuộn cái gối khác dưới lưng cô rồi im lặng đi ra.

Hai ngày sau Rebekah qua đời. Bốn năm sau, khi Warren và những cô con gái chuẩn bị đón người vợ, người mẹ mới của họ, tôi đã gởi cuốn băng qua đường bưu điện cho ông bố.

(Nan Pinkston)

***

Lạy Chúa, ai trong chúng con rồi cũng có một ngày phải đối diện với sự chết, xin cho con biết chuẩn bị chu đáo cho mình và cho những người thân trước cuộc ra đi này. Tình thương sẽ chiến thắng sự chết! Tình thương của Chúa đã cứu con khỏi sự chết đời đời. Tình thương của con để lại cho người thân sẽ giúp họ nhận biết tình thương của Chúa, và giúp họ yêu thương nhau.

Lạy Thiên Chúa, chủ tể của sự sống và sự chết, xin sử dụng con như một khí cụ yêu thương để liên kết mọi người với nhau. Amen.

• Xin dạy con biết trân trọng giây phút hiện tại

Nghĩ về sự chết

Con người là loài thụ tạo duy nhất biết mình sẽ phải chết.

Tôi biết là có ngày tôi sẽ chết. Mặc dầu tôi không biết sẽ chết ngày giờ nào, nơi nào, cách nào.

Chắc chắn tôi phải chết. Ðó là một chân lý hết sức rõ ràng và chắc chắn. Chân lý này, không ai đã dạy tôi. Nó nằm ngay trong con người của tôi.

Cái chết cũng là một biến cố đụng tới mọi người. Nó là một vấn đề chung. Vấn đề này được coi là hết sức quan trọng. Bởi vì nó đặt ra câu hỏi: Ðâu là ý nghĩa cuộc sống? Cuộc đời đi về đâu? Bên kia sự chết có gì không?

Câu trả lời theo lý thuyết có thể tìm được trong nhiều sách, nhất là sách đạo. Nhưng câu trả lời theo cảm nghiệm sẽ thường chỉ hiện lên một cách sống động, khi ta ở bên cạnh những người sắp chết, hoặc chính ta đã có lần thập tử nhất sinh.

Những lúc đó, câu trả lời sẽ không phải là một kết luận lạnh lùng của triết học hay của giáo lý. Nhưng sẽ là cái gì linh thiêng thăm thẳm chứa trong những cảm tình, cảm xúc, cảm động, cảm thương, khi hiện tượng sự chết rập rình sát tới.



Những hiện tượng khác thường nơi người sắp chết rất đa dạng. Có thể là những lo âu sợ hãi, những khắc khoải đợi chờ, những nắm bắt bâng khuâng, những ngóng trông mệt mỏi, những cái nhìn xa xăm. Cũng có thể là những bất bình tức giận, những chán nản phiền muộn, những buông xuôi tiếc nuối, những phấn đấu tuyệt vọng. Cũng có thể lại là những ăn năn đầy bình an toả sáng, mang dấu ấn của một nghị lực thiêng liêng và một tin tưởng đến từ cõi đời đời.

Tất cả những hiện tượng như thế phản ánh những trực cảm nội tâm: Ðã tới lúc vĩnh biệt. Ðã tới lúc ra đi. Ðã tới lúc phải bỏ lại tất cả. Ðã tới lúc phải trực diện với lương tâm. Lương tâm hỏi về trách nhiệm: Trách nhiệm làm người nói chung và trách nhiệm làm con Chúa nói riêng.

Trước đây, có nhiều điều về trách nhiệm đã lẩn trốn lương tâm. Nhưng lúc con người sắp chết, những điều lẩn trốn đó sẽ trở về trình diện rất nghiêm túc.

Tôi có cảm tưởng là người sắp chết lúc đó sẽ nhận ra: Sự sống của mình là một quà tặng Chúa ban. Ơn gọi được làm con Chúa càng là một ân huệ quý báu Chúa trao cho nhưng không. Chúa ban sự sống và ơn làm con Chúa, để mình phát triển mình và những người xung quanh trong những chặng đường lịch sử nhất định. Sự phát triển sẽ tuỳ ở ơn Chúa, nhưng cũng tuỳ thuộc vào sự tự do và tinh thần trách nhiệm của mỗi người.

Thực tế cho thấy là đã có những phát triển đạo đức, và trái lại cũng có những phát triển tội lỗi. Với những phát triển tốt, người sắp chết cảm thấy được an ủi, coi như nhiệm vụ được trao đã phần nào hoàn thành.

Trái lại nếu thấy những phát triển của mình là xấu, nhiệm vụ được trao đã không hoàn thành, họ sẽ không thể không sợ hãi. Bởi lẽ hậu quả sẽ vô cùng quan trọng. Vì chết là bước sang cõi đời sau với hai ngả: Thiên Đàng và Hoả ngục. Mà hai ngả này đều rất rõ ràng công minh.

Vì thế, nói cho đúng, vấn đề đặt ra cho ta về cái chết sẽ không phải là sợ chết, mà là sợ chết dữ, chết mà sau đó không được lên Thiên Đàng, nhưng phải xuống Hoả ngục.

Những tư tưởng trên đây thường nhắc nhủ tôi về ba chọn lựa này:

1. Hãy tiến về sự chết của mình như tiến tới một quãng phải vượt qua, để về với Cha trên trời.

Một khi nhìn sự chết của mình như thế, thì cuộc sống của mình cũng được hiểu theo hướng đó.

Ðể đi đúng hướng về Cha trên trời, tôi chỉ có một đường phải chọn, đó là Chúa Giêsu Kitô. Người là đường, là sự thực và là sự sống (Ga 14,6). Ðón nhận Người, lắng nghe Người, đi theo Người, bắt chước Người. Người là gương mẫu cho ơn gọi làm người và ơn gọi làm con Thiên Chúa. Ðiều quan trọng tôi sẽ hết sức quan tâm trong việc theo Chúa Giêsu sống ơn gọi, là phải phấn đấu thanh luyện mình, phải biết khiêm tốn quên mình, dấn thân sống theo ý Chúa, để được trở thành tạo vật mới. Nếp sống kiêu căng cần phải bị loại tận gốc. Nếp sống cầu nguyện khiêm nhường cần được thường xuyên phát huy.

2. Hãy tiến về sự chết của mình như người được sai đi truyền giáo, mong trở về với Ðấng sai mình.

Sống như người truyền giáo và chết như người truyền giáo. Truyền giáo một cách cụ thể ở địa phương này, ở thời điểm này. Nghĩa là một địa phương và thời điểm có nhiều khác biệt. Vì thế, tôi phải tỉnh thức lắng nghe hướng dẫn của Thánh Thần Ðức Kitô. Ngài đang dẫn người truyền giáo vào chiều sâu. Ngài đang giúp người truyền giáo mở rộng nhiều liên đới. Ngài đang tạo ra cho nhà truyền giáo nhiều dịp để loan báo Tin Mừng. Tôi có luôn khiêm tốn cầu nguyện hồi tâm, để trở thành dụng cụ ngoan ngoãn trong tay Ngài không?

3. Hãy tiến về sự chết của mình như người khắc khoải trở về với Ðấng đã trao cho mình điều răn mới.

Ðiều răn mới này, tôi nhận được từ Lời Chúa: "Thầy ban cho chúng con một điều răn mới là chúng con hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương các con" (Ga 13,34).

Ðể hiểu thấm thía hành trình tình yêu, tôi nên hằng ngày gẫm suy đoạn văn sau đây của thư thánh Gioan:

"Chúng ta biết rằng: chúng ta đã từ cõi chết bước vào cõi sống, vì chúng ta yêu thương anh em. Kẻ không yêu thương, thì ở lại trong sự chết. Phàm ai ghét anh em mình, ấy là kẻ sát nhân. Và anh em biết: không kẻ sát nhân nào có sự sống đời đời ở lại trong nó. Căn cứ vào điều này, chúng ta biết được tình yêu là gì: đó là Ðức Ki-tô đã thí mạng vì chúng ta. Như vậy, cả chúng ta nữa, chúng ta cũng phải thí mạng vì anh em. Nếu ai có của cải thế gian và thấy anh em mình lâm cảnh túng thiếu, mà chẳng động lòng thương, thì làm sao tình yêu Thiên Chúa ở lại trong người ấy được? Hỡi anh em là những người con bé nhỏ, chúng ta đừng yêu thương nơi đầu môi chót lưỡi, nhưng phải yêu thương cách chân thật và bằng việc làm. Căn cứ vào điều đó, chúng ta sẽ biết rằng chúng ta đứng về phía sự thật, và chúng ta sẽ được an lòng trước mặt Thiên Chúa" (1Ga 3,14-19).

"Phần chúng ta, chúng ta hãy yêu thương, vì Thiên Chúa đã yêu thương chúng ta trước. Nếu ai nói: "Tôi yêu mến Thiên Chúa" mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối; vì ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy. Ðây là điều răn mà chúng ta đã nhận được từ Người: ai yêu mến Thiên Chúa, thì cũng yêu thương anh em mình" (1 Ga 4,19-21)

Khi tôi sống với những hướng kể trên, tôi sẽ coi sự chết như là một điểm chấm dứt nhiệm vụ.

Nhiệm vụ được chấm dứt. Nhưng nhiệm vụ có được hoàn thành hay không, đó là chuyện khác và đó mới là điều quan trọng. Chúa sẽ phán xét công minh điều đó. Ở đây, tôi có lý do để lo, bởi vì tôi biết tôi đã lỗi phạm nhiều.

Biết lo là điều tốt. Không phải lúc gần chết mới lo, mà phải lo ngay bây giờ. Biết lo ở đây là tìm cách sửa mình, đổi mới mình nên tốt hơn. Coi như bắt đầu lại.

Khởi sự từ quyết tâm tận dụng ngày giờ còn lại và những phương tiện trong tầm tay để chu toàn các nhiệm vụ được trao một cách tốt đẹp nhất. Nhất là tỉnh thức ưu tiên đón nhận Nước Trời vào bản thân mình bằng sám hối và tin mến khiêm cung.

Những nỗi lo như thế là chính đáng. Khi chúng ta làm hết sức mình, thì những nỗi lo đó sẽ đem lại những tiến triển và hân hoan. Với hân hoan và tin tưởng nơi Chúa giàu tình yêu thương xót, chúng ta bình tĩnh đi về sự chết. Sự chết lúc đó chỉ là bước sang sự sống mới vô cùng tốt đẹp hơn trước. Và như thế, sau cùng, chỉ có thần chết là phải chết thôi.

(Ðức Cha Bùi Tuần)

• Sống một đời và chết một lần

Cuộc đời con người nơi trần gian kéo dài được bao lâu?

Cuộc đời thật ngắn ngủi như bông hoa sớm nở tối tàn.

[audio http://dl.dropbox.com/u/25665795/Doi-nguoi-nhu-bong-cau.mp3]

Tải file âm thanh

Thánh Giacôbê đã nói: "Chẳng qua như một làn hơi xuất hiện trong giây lát rồi biến mất, ngắn ngủi thay cuộc đời".

Chúng ta mới bắt đầu vào cuộc sống thì đã phải nghĩ đến chết rồi.

Chúng ta không biết bao giờ nó chấm dứt, nhưng nó lại... đầy khốn khổ.

Liệu chúng ta có thể nói trung thực rằng chúng ta đã từng sống một ngày nào đó không có lấy một điều phiền muộn nào chăng? Vậy mà chúng ta lại yêu quý cuộc đời khốn khổ này và chúng ta lại sợ sự chết. Chính sự chết đó sẽ mở ra cho chúng ta Nước Thiên Đàng.

Lạy Chúa, lạy Chúa xin xót thương, xin xót thương con đây đắc tội với Ngài vì lãng quên tình Ngài thương con.